Uydu gözlemleri, küresel gece aydınlatmasının 2014'ten 2022'ye kadar yılda yaklaşık %2 oranında arttığını gösteriyor. Dünya geceleri daha aydınlık hale gelirken, bu eğilim oldukça düzensiz bir şekilde dağılıyor. İlgili araştırma 8 Nisan'da *Nature* dergisinde yayınlandı.
[Görsel açıklaması: Bu gece görüntüsü, insanların gece aktivitelerindeki değişiklikleri göstermektedir. Görsel kaynağı: NASA Dünya Gözlemevi]
Almanya'daki Ruhr Üniversitesi Bochum'dan, makalenin yazarlarından Christopher Kyba, "Genel küresel aydınlatma artışı %16 olsa da, bu ışığın tüm bölgelerde arttığı anlamına gelmiyor" diye açıklıyor. "Aydınlatmanın arttığı bölgelerde küresel ışık radyasyonunun %34 arttığını, ancak bunun diğer bölgelerdeki radyasyonda %18'lik bir azalma ile kısmen dengelendiğini bulduk."
Bu bulgular, gece aydınlatmasındaki değişikliklerin daha önce düşünüldüğünden daha dinamik ve bölgesel olduğunu göstermektedir. Hızlı kentleşme, Hindistan gibi ülkelerde geceleri daha aydınlık hale getirmiştir. Buna karşılık, bazı sanayileşmiş ülkelerde ışık radyasyonunda azalma görülmüştür; bu durum genellikle LED aydınlatmanın yaygınlaşması ve ışık kirliliğini azaltmayı amaçlayan politikalarla ilişkilidir.
Tüm değişiklikler kademeli olmaz. Rusya-Ukrayna çatışmasının patlak vermesinin ardından Ukrayna'da gece aydınlatması önemli ölçüde azaldı. Fransa'da da gece aydınlatması %33 oranında azaldı; birçok şehir enerji tasarrufu sağlamak ve ışık kirliliğini azaltmak için gece yarısından sonra sokak lambalarını kapattı.
Kyba'nın açıklamasına göre, bölgesel farklılıklara rağmen Almanya'da genel ışık yayılımı neredeyse değişmeden kaldı. Aydınlatmanın arttığı bölgelerde ışık yayılımı %8,9 artarken, azaldığı bölgelerde %9,2 azaldı.
Uydu izleme verileri, Avrupa genelinde gece saatlerinde yayılan ışık miktarının %4 azaldığını göstermektedir. Ancak bu azalma, insan algısını yansıtmayabilir çünkü uydular ışığı insan gözünden farklı şekilde algılar.
Bu çalışmadaki en büyük atılım, tam çözünürlüklü gerçek zamanlı gece verilerinin kullanılmasıydı. Önceki analizler aylık veya yıllık ortalamalara dayanıyordu, bu da ince kısa vadeli veya yerel değişiklikleri yakalamayı zorlaştırıyordu. Kyba, "Daha önce hiçbir küresel analiz tam çözünürlüklü gece verilerini kullanmadı" diye vurguladı.
Araştırma ekibi ayrıca, uyduların Dünya'yı gözlemlediği açıyı düzeltmek için yeni bir algoritma kullandı. Örneğin, yerleşim alanları belirli bir açıdan bakıldığında daha parlak görünme eğilimindeyken, yoğun kentsel merkezler doğrudan tepeden bakıldığında daha parlak görünme eğilimindedir. Bu faktörlerin dahil edilmesi, ışık radyasyonundaki değişikliklerin izlenmesini daha hassas hale getirir.
Bu çalışmada, NOAA ve NASA'nın Suomi NPP, NOAA-20 ve NOAA-21 uydularındaki görünür-kızılötesi görüntüleme radyometrelerinden (VIRM) elde edilen veriler, gündüz ve gece bantlarında kullanılmıştır. Bu uydular tipik olarak yerel saatle 01:00 ile 04:00 arasında görüntü alarak her gece 70°N ve 60°S enlemleri arasındaki neredeyse tüm alanları kapsar. Görüntüdeki her piksel yaklaşık 0,5 kilometrekarelik bir alanı temsil eder.
Doğruluğu sağlamak için araştırmacılar yalnızca yapay ışık kaynaklarını saydı; uydular tarafından tespit edilen orman yangınları ve kutup ışıkları gibi doğal olaylar kapsam dışında bırakıldı.
Gece aydınlatmasındaki değişiklikleri anlamak pratik açıdan büyük önem taşıyor. Kyba, "Işık, gece elektrik tüketiminin önemli bir kaynağıdır ve ışık kirliliği ekosistemlere zarar verir" dedi. Bu nedenle, her ikisindeki eğilimleri anlamak çok önemlidir.
Avrupa Uzay Ajansı'nın Dünya Kaşifi 13 (Earth Explorer 13) görevi kapsamında Kyba, özellikle gece ışığını izlemek için yeni bir uydu geliştirme çalışmalarına öncülük ediyor. Bu uydu, daha sönük ışık kaynaklarını tespit edebiliyor ve daha yüksek çözünürlük sağlayarak küresel aydınlatma eğilimlerindeki belirsizliği azaltıyor.
